cau doi ben trai
cau doi ben phai
Hỗ Trợ Trực Tuyến
Nhấp vào đây để liên hệ với admin

Ông Võ Nhất Duy - 0983. 19. 20. 21

Nhấp vào đây để liên hệ với admin

Ông Võ Văn Lăng - 0932. 560. 396

Thông Báo Dòng Họ
  • 04-03-2015 :

    THÔNG BÁO!

    VÀO NGÀY 22/01/2015 ÂM LỊCH, CHI PHÁI HỌ VŨ VÕ Ở TỊNH HÀ - SƠN TỊNH - QUẢNG NGÃI TỔ CHỨC BUỔI ĐẠI HỘI SÁP NHẬP CÁC CHI PHÁI NHỎ CỦA HỌ VŨ VÕ TẠI THÔN HÀ TRUNG - TỊNH HÀ - SƠN TỊNH - QUẢNG NGÃI.

    Thay mặc BTC ra thông báo này, kính mời tất cả các bà con, họ hàng, con cháu xa gần sắp sếp chút thời gia về tham dự đễ buổi đại hội diễn ra thành công tốt đẹp.

     

    Webiste Vũ - Võ Quảng Ngãi chính thức hoạt động. Thân mời toàn thể bà con xa gần đóng góp bài viết hình ảnh... cho website ngày càng hoàn thiện và phong phú hơn.

    Đễ website Vũ Võ Quảng Ngãi được hoạt động ổn định và liên tục, chúng tôi rất cần các Mạnh thường quân, Doanh nghiệp... tài trợ đễ có kinh phí duy trì hằng năm. Hình thức tài trợ thông qua việc đăng bài PA, hình ảnh, logo trên website này.

    Mọi thông tin vui lòng liên hệ với BQT. 

    TM BQT Võ Nhất Quy

Liên Kết Website
Lịch Âm Dương

Hiện Có: 53 Người Online
Tổng Số: 2522165

3

Đọc bài “Võ Duy Dương-người con Quảng Ngãi ở Nam bộ”

Võ Duy Dương, tức Thiên hộ Dương - một trong những anh hùng tiêu biểu trong phong trào võ trang chống Pháp ở vùng đất phía Nam – góp phần viết nên trang chiến sử hào hùng của dân tộc nửa sau thế kỷ XIX. Cùng với Trương Định, Nguyễn Hữu Huân và Nguyễn Trung Trực, ông được nhắc đến một cách trân trọng trong sử sách như một tấm gương sáng ngời của lòng yêu nước(1). Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, tiểu sử của ông có nhiều vấn đề còn để ngỏ, cần tiếp tục thảo luận. Gần đây, trong bài Võ Duy Dương - người con Quảng Ngãi ở đất Nam bộ(2), tác giả Thượng Hồng đã cung cấp một số phát hiện mới về cuộc đời và hành trạng, chân dung và gia thế của người anh hùng dân tộc. Những thông tin mới này mâu thuẩn với những gì được chép trong sách vở lâu nay, dường như rất lạ lẫm đối với công chúng và cả giới nghiên cứu.


Tính chất đặc biệt này làm cho người đọc băn khoăn một cách chính đáng, không chỉ đơn thuần về xuất xứ, độ tin cậy, phương pháp xử lý tư liệu mà cả về bản lĩnh, sự trung thực của người cầm bút. Trong khoa học, đây là một thái độ hoài nghi cần thiết.
1. Trong bài viết nói trên, toàn bộ những thông tin mà Thượng Hồng đưa ra đều không ghi xuất xứ một cách minh bạch và chi tiết đúng như qui cách của phương pháp luận để người đọc có thể đánh giá độ chính xác của tư liệu. Thỉnh thoảng tác giả có dùng một vài từ ngữ có độ bất định cao như hé mở xuất xứ tư liệu cho người đọc hy vọng theo đó mà tra cứu. Ví dụ :

Giặc Pháp thì cho rằng
Có nguồn tin lại cho rằng
Theo tìm hiểu của chúng tôi
Một nguồn tài liệu đáng tin cậy quả quyết rằng
Có tin nói rằng
Phải chăng (trang 25)(3)

Tiểu sử của một nhân vật lịch sử không thể tồn tại bằng luận điểm “ có tin nói rằng”, “phải chăng”, như những ví dụ trên đây. Với cách viết như vậy, người đọc không có cách gì kiểm chứng độ tin cậy của thông tin và chỉ còn biết tin theo lời tác giả.
2. Khi viết về thân thế và sự nghiệp của một con người thuộc quá khứ xa như Võ Duy Dương, người viết trước hết phải dựa vào tư liệu thành văn, khai thác càng đầy đủ bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu, rồi mới dựa vào tư liệu truyền khẩu vốn thiếu hệ thống và không chính xác. Khoảng năm 1940, Nguyễn Hiến Lê và Thái Bạch(4) sưu tầm trên thực địa gặp nhân chứng lịch sử là những vị cao niên tuổi đã 80-90, ghi được những lời kể về sự tôn kính và thương tiếc của người dân Đồng Tháp Mười đối với ông, tinh thần đấu tranh bất khuất của ông và những cách đánh du kích độc đáo của ông như đánh ong vò vẽ, đặt chông, kết bè. Những tư liệu truyền khẩu này là nguồn tư liệu bổ sung cho thư tịch để tái hiện chân dung người anh hùng dân tộc với những đường nét chân thật.

Đã đành thư tịch về Võ Duy Dương không còn nhiều nhưng đâu phải vì vậy mà có quyền hư cấu tiểu sử ông như cách làm của Thượng Hồng. Thông tin kiểu “ (…) những nhân chứng sống từ Đồng Tháp Mười, An Giang, Gò Công, Sài Gòn-Gia Định, Biên Hoà, Bình Thuận và tại Quảng Ngãi quê hương họ Võ, tất cả đều xác nhận : Võ Duy Dương chỉ rời Đồng Tháp Mười sau năm 1866 và tiếp tục cuộc đời còn lại với con đường đấu tranh khác” (trang 25) là một ví dụ. Có thể khẳng định đây không phải là lời của nhân chứng sống bởi lẽ thời điểm xảy ra sự kiện cách nay đã gần 1,5 thế kỷ. Đã là tư liệu truyền khẩu thì làm gì có niên đại chính xác 1866! Đây chỉ là ý kiến của một nhóm người thời nay không mang yếu tố lịch sử và danh tánh của họ lại quá mơ hồ, Thượng Hồng không ghi lại được tên tuổi bất cứ ai.

Võ Duy Dương mất năm 1866 không phải chỉ là giả thuyết như Thượng Hồng viết (trang 25) mà là một sự kiện được ghi nhận trong bộ sử chính thống của triều Nguyễn, Đại Nam thực lục chính biên. Sách này chép rõ ông mất tháng 9 năm Tự Đức thứ XIX (1866)(5). Còn ý kiến của Thượng Hồng mới chính là giả thuyết dựa trên những lời nói tuỳ tiện, vô căn cứ của người thời nay như phân tích ở trên.

Giờ đây không còn tư liệu để kiểm chứng “(…) ông học giỏi (…) không thích chốn quan trường nên bỏ học (…)” (trang 24) nên chúng ta đành chấp nhận những chi tiết dẫu có hay không cũng không thay đổi hình ảnh Võ Duy Dương trong lòng công chúng đã được các bậc tiền bối như Nguyễn Hiến Lê, Thái Bạch ghi lại. Thượng Hồng sáng tạo một Võ Duy Dương theo sở thích của riêng mình “(…) theo luyện võ với một số thanh niên yêu nước đương thời như Trương Định, Trương Gia Hội, Nguyễn Thông, Âu Dương Lân” (trang 24). Tư liệu hiện còn chỉ có thể khẳng định Võ Duy Dương đã từng kề vai sát cánh với các nhân vật Trương Định, Nguyễn Hữu Huân. Theo mạch nguồn hư cấu, Thượng Hồng tuỳ hứng viết những câu nửa hư, nửa thực như “(…) La Grandière (…) suýt mất mạng khi tấn công vào Đồng Tháp” (trang 25). Cuộc tấn công qui mô vào căn cứ này thời Thiếu tướng Hải quân De Lagrandière làm thống đốc chỉ huy quân đội viễn chinh Pháp tại Nam kỳ diễn ra vào tháng 4 năm 1866. Theo mô tả chi tiết về cuộc tấn công này của nhóm nghiên cứu Nguyễn Hữu Hiếu(6), ở mỗi cánh quân, cấp bực cao nhất của viên chỉ huy cùng hành quân là thiếu tá, đại uý. Bản thân Thiếu tướng De Lagrandière không trực tiếp tham gia hành quân thọc sâu vào căn cứ nên không thể nói rằng ông suýt mất mạng khi tấn công vào Đồng Tháp Mười.

3. Do sự mất mát tư liệu trong quá khứ, xác định quê quán Võ Duy Dương sao cho thuyết phục tất cả mọi người là công việc khó khăn, đòi hỏi cách tiếp cận phù hợp. Nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến quê quán của ông, tựu trung có 4 loại ý kiến sau đây:

- Không đề cập đến quê quán : Việt Nam Pháp thuộc sửLịch sử Việt Nam.(7)

- Phỏng đoán ông quê ở miền Nam hoặc miền Trung : Bốn vị anh hùng kháng chiến miền Nam ,Việt Nam danh nhân từ điển.(8)

- Xác định không rõ quê quán : Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười.(9)

- Xác định cụ thể quê quán là Bình Định : Định Tường Thủ khoa Nguyễn Hữu Huân tiểu truyện.(10)

Theo hiểu biết của chúng tôi, Định Tường Thủ khoa Nguyễn Hữu Huân tiểu truyện là tư liệu xưa nhất có đề cập cụ thể quê quán của Võ Duy Dương. Cách đây hơn 15 năm, từ chỉ dẫn quí báu này, nhóm nghiên cứu Nguyễn Hữu Hiếu phối hợp với Ban Nghiên cứu Lịch sử Đảng Bình Định khảo sát thực địa, tìm được tên tuổi Võ Duy Dương trong phả hệ họ Võ An Nhơn, Bình Định, mộ bà vợ thứ quê ở miền Nam của ông, thường gọi là bà Đồng Nai, nằm chung trong khu mộ gia đình họ Võ(11) … Những cứ liệu ghi nhận mối liên hệ của Võ Duy Dương với quê hương Bình Định mà nhóm nghiên cứu này cung cấp có tính thuyết phục cao và đáng tin cậy.

Ngược lại, Thượng Hồng mạo hiểm một cách không cần thiết khi khẳng định một ý kiến mơ hồ và vu vơ, không dựa trên bất cứ tư liệu thành văn nào: Võ Duy Dương quê ở Nghĩa Hành, Quảng Ngãi. Mạo hiểm bởi vì ông phát ngôn theo chủ quan, không đủ cơ sở xác tín. Không cần thiết bởi vì ông thiếu nghiêm túc, trung thực trong khai thác, thu thập và xử lý thông tin nên chẳng hy vọng có ai xem đây là chỉ dẫn gợi ý, theo đó tiếp tục thu thập chứng cứ và giải quyết vấn đề một cách xác đáng.

Người viết thiển nghĩ quê quán của Võ Duy Dương là Quảng Ngãi hay Bình Định thì điều đó không thay đổi gì về nhân định vai trò của ông trong lịch sử. Song khẳng định Võ Duy Dương là người con Quảng Ngãi thì cơ quan văn hoá địa phương là Sở Văn hoá Thông tin Quảng Ngãi, bằng cách tiến hành cuộc khảo sát nghiêm túc và chu đáo, có trách nhiệm thể hiện quan điểm của mình về một nhân vật lịch sử của quê hương. Còn họ Võ Nghĩa Hành, Quảng Ngãi, bằng tư liệu của gia tộc, có thương xác được điều này không?
4. Bài của Thượng Hồng đăng trên tạp chí Văn hiến Việt Nam kể trên đây nếu thêm phần “tiểu dẫn” chính là toàn văn tham luận ông đọc tại Hội thảo “Văn hiến Quảng Ngãi - truyền thống và hiện đại” do Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hoá Dân tộc phối hợp với Uỷ ban Nhân dân tỉnh Quảng Ngãi tổ chức vào ngày 7 và 8 tháng 5 năm 2005. Bản tham luận được nhân bản và phát cho đại biểu có hàng loạt bất ổn. Chẳng hạn “Võ Duy Dương chính là Võ Duy Lập, là con của Tổng đốc Võ Duy Ninh, sinh năm 1824 tại Nghĩa Hành, năm lên 18 theo cha vào Gia Định”. Một loạt vấn đề đặt ra cần trao đổi cho thấu đáo:

- Võ Duy Lập mai danh ẩn tích dưới cái tên Võ Duy Dương có tư liệu thành văn nào ghi chép lại?

- Hậu duệ Võ Duy Dương với tên tuổi cụ thể từng người có còn chứng tích ghi nhận nguồn gốc Quảng Ngãi của mình?

- Tư liệu nào khả dĩ xác tín khẳng định Võ Duy Dương sinh năm 1824?

- Cứ liệu lịch sử nào, dù chỉ là gián tiếp, khẳng định mối quan hệ cha con của Võ Duy Ninh và Võ Duy Dương? Dựa vào Đại Nam thực lục chính biênQuốc triều hương khoa lục, gia phả của dòng họ Võ Nghĩa Hành, Quảng Ngãi chúng ta phác thảo được sơ lược niên biểu của Võ Duy Ninh(12): đậu cử nhân năm 1834, bắt đầu chức quan nhỏ là Hành tẩu bộ Lại tại Kinh đô Huế, rồi Bố chánh Hưng Yên năm 1847, được triệu về kinh giữ chức Thị lang, thăng dần lên Thự hữu Tham tri bộ Lại năm 1855, thực thụ giữ chức hữu Tham tri bộ này năm 1857. Năm 1858 ông được bổ giữ chức Tổng đốc Định Biên và Hộ đốc thành Gia Định và tuẫn tiết khi thành Gia Định thất thủ năm 1859. Bản thân Võ Duy Ninh vào khoảng những năm 1840 đang ở tại kinh đô Huế nên không thể nói rằng năm lên 18 tuổi Võ Duy Dương theo cha là Võ Duy Ninh vào Gia Định và luyện võ với một số thanh niên yêu nước đương thời.

5. Những thông tin mới về cuộc đời và hành trạng, chân dung và gia thế của nhân vật lịch sử Võ Duy Dương do Thượng Hồng cung cấp không dựa vào tư liệu có tính chất sử học mà dựa vào tư liệu hình thành nên từ thủ pháp hư cấu. Những sai lầm mang tính thêu dệt như thế phải chăng thể hiện sự thiếu bản lĩnh của người cầm bút hay là sự khôn ngoan, khéo léo trước ước vọng nhất thời của một số người nào đó?

Dĩ nhiên, trước một thông tin mới đi đến một phát hiện mới, chúng ta cần tìm hiểu và tôn trọng song chúng ta có quyền phản bác nếu như cho rằng nó phi lý. Người viết không nghĩ rằng những gì được trình bày trên đây là khai thác những sai lầm, những thiếu sót nhằm lên tiếng chỉ trích tác giả Thượng Hồng và cũng là cách tạo dựng hình ảnh ước lệ về bản thân mình “nghiêm túc, trung thực, tôn trọng lịch sử…”. Đơn thuần chỉ là những băn khoăn, những trao đổi thẳng thắn về vấn đề Võ Duy Dương và hy vọng cũng là một cơ duyên để tác giả Thượng Hồng một lần nữa thể hiện quan điểm của mình trước công chúng.

Bình Luận

Bình Luận Của Bạn

Chưa có bình luận nào cho bài viết này...

Tin Cùng Thể Loại

X

Tên Đăng Nhập
Mật Khẩu